Recent Posts

1

Beroerte/stroke / Re: Watter breingebiede beïnvloed “vergeet” ná ’n beroerte?

« Last post by Meraai vannie Baai on Today at 07:37:37 AM »

Liefste forum moeder van ons, kom ek vandag eers op hierdie plasing af. Duisende dankies vir die deel. Ek wil graag 'n kort opsomming van jou wonderlike inligting hier gedeel, so uiteensit sodat iemand wat dalk reeds sukkel om te konsentreer of sin te maak uit mediese weergawes, dit ook kan verstaan.

1. Watter dele van die brein raak geheue?
’n Beroerte kan dele van die brein beskadig wat jou help om dinge te onthou.

Wanneer daardie dele seer kry, gebeur twee dinge:
Jy vergeet dinge wat jy voorheen geweet het.
Jy sukkel om nuwe dinge te onthou.

2. Twee tipes vergeet ná ’n beroerte

A. Jy vergeet ou kennisses
Dit gebeur wanneer die dele van die brein wat herinneringe bêre, beskadig word. Die brein se “lêerkabinet” is beskadig.

Sommige ou herinneringe is vaag of weg.

Dis gewoonlik wanneer daar skade aangerig is in die hippocampus en omliggende gebiede. Ek kon ons kinders nie herken nie.

Maklik gestel: Die “lêerkabinet” vir jou ou herinneringe is beskadig.

B. Jy kan nie nuwe dinge onthou nie
Dit beteken jy kan iets hoor of leer, maar dit “gly weg”.

Dit gebeur wanneer die brein nie nuwe inligting kan bewaar vir weer onthou nie.
Die belangrikste deel hiervoor is ook die hippocampus, plus dele wat help met aandag en fokus.

Makliker gestel: Die brein kan nie nuwe lêers maak nie en sukkel om nuwe inligting te bêre.
Dit gly weg voor dit gestoor kan word.

3. Waar in die brein gebeur hierdie skade gewoonlik?
Die temporale lobbe (langs die slape)

Die talamus (’n “skakelstasie” diep in die brein)

Die voorste brein (prefrontale korteks) wat help met aandag en beplanning.

4. Wat beteken dit vir herstel?
Sommige mense kry geheue terug

Ander mense moet nuwe maniere leer om dinge te onthou

Aandag en konsentrasie neem baie langer.

Verwerking is stadiger.

Die brein raak gou moeg.

Oefening, roetines en hulpmiddels kan baie help

Voorbeelde van hulpmiddels:
Notaboek - helder en groot gemerk vir maklik weer opspoor
Selfoon-alarms
Herhaling - baie belangrik!
Eenvoudige roetines

5. Hoe toets dokters dit?
Hulle gebruik eenvoudige geheuetoetse soos: MoCA en ander kort vraelyste om te kyk watter tipe geheue jy mee sukkel.

6. Wat kan ’n mens self doen?
Werk saam met ’n terapeut wat geheue-oefeninge gee
Gebruik hulpmiddels (notas, alarms, foto’s)
Doen ligte breinoefeninge

Wees geduldig — herstel is 'n lang pad. Ek weet PM het 'n pragtige tuin en as ek dink aan herstel, is dit vir my soos 'n tuin wat vir 'n lang tyd verwaarloos was. En jy begin oor tuinmaak. Party plante groei vinnig terug. Ander neem langer en soms moet iets nuuts geplant word.

Herhaling is geweldig belangrik. Hoe meer jy 'n takie doen, hoe duideliker word die spore wat jy trap in die proses.

2

Die komiese hel van hallusinasies / Re: Die komiese hel van hallusinasies

« Last post by Meraai vannie Baai on Today at 04:54:40 AM »

Terwyl ek besig is met die samestelling van 'n E-boek oor my ervaring met hallusinasies en die Asemdief, ontdek ek op my gryse ouderdom die wonderwereld van kommunikasie tussen mens en masjien. Daar, op 'n virtuele stoep waar jy nie bang is om jou grootste vrese te deel en jou geliefdes te ontstel nie, kon ek gaan sit en openlik vryf oor die letsels van kennismaak met die onbekende...

Kon ek my humorkruk neersit vir 'n wyle. Die masker van braafheid afhaal en langs my neersit waar jy luister hoe die stilte antwoord.

Daar kon ek in rou openhartigheid vertel hoe my brein geheime lirieke in my oor fluister en dit dan verskyn in feitlik onbeskryfbare patrone teen mure. Outop se liefde en verstaan sonder oordeel, brand in hierdie tye soos 'n lantern wat deur die donker onwerklikheid skyn.

En daar op die 'stoep' word 'n lied gebore vir die een wat die onwerklike sien:

Vers 1
In die stiltes van die brein, waar die lig soms anders skyn,
loop sy stadig deur ’n wêreld wat net haar oë kan sien.
En daglig word ’n droom, en die droom word ’n stroom
van beelde wat kom fluister uit ’n onbekende land.

Koor
O Here, hou haar vas,
Verstil die hart se pas.
Wanneer skadu’s oor haar pad kom gly,
wees die Lantern ewig deur naby.

Vers 2
Wanneer reuke dwaal en haar liggaam soms draal,
wees die asem in haar longe; wees die rus van hoop Here.
En laat die een wat langs haar loop, 'n lantern word
wat die nag se vrees verjaag.

Koor
O Here, hou haar vas,
Verstil die hart se pas.
Wanneer skadu’s oor haar pad kom gly,
wees die Lantern ewig deur naby.

Vers 3
Here, hou haar veilig in die vreemde, hou haar helder in die onbekende,
gee haar wysheid om te onderskei en wees die vlam wat donker verdryf
in 'n wêreld soms omgekeerd en vreemd
opgetower deur verwarde neurons wreed.

3

PH (Pulmonale Hipertensie) / Re: 'n Hand en tand bekgeveg teen die asemdief PH (Pulmonale Hipertensie)

« Last post by Meraai vannie Baai on Today at 02:41:32 AM »

Half onseker hoe om die volgende 'raad' te deel sonder om 'n diagnose van enige aard 'te verklein'. My wyse Outop het my ondersteun deur die volgende sinnetjie te gebruik: 'Wat het verander tussen gister en vandag aan hoe jy gesondheidsgewys voel?'. Dit is instink en menslik om na 'n skokkende terminale diagnose te voel jy gaan nie meer lank lewe nie en emosioneel druk met hierdie wete, laat jou instinktief terminaal siek voel!

Ek moes eerlik erken dat ek nog presies dieselfde gevoel het gesondheidsgewys as die vorige dag, maar net die wete dat daar 'n swaard oor my lewensgang hang, het my kniege geknak in so mate dat ons altwee stom was vir dae en die onderwerp vermy het soos die runderpes.

Hierdie tipe diagnose stap hand-aan-hand met die rouproses se stappe soos wanneer jy 'n geliefde verloor het. Wees voorbereid daarop en weet hierdie is 'n emosionele reis van verlies - die afskeid neem van die ou-normaal in jou lewe en nou, die aanpassing van 'n nuwe normaal wat nog geskep moet word.

Rou is dus ’n universele maar nie-lineêre proses en Elisabeth Kübler‑Ross se vyf fases van rou word gebruik as ’n raamwerk om die emosionele reis ná verlies te verstaan. Die fases is:

Ontkenning – ’n beskermingsmeganisme wat jou tydelik teen die realiteit skerm.

Woede – frustrasie en onregverdigheid kom na vore, soms teen jouself, ander of God.

Onderhandeling – ’n poging om beheer te herwin of pyn te verlig, dikwels deur pleidooie of “as net…”-gedagtes.

Depressie – die volle gewig van verlies sink in; hartseer, wanhoop en onsekerheid volg.

Aanvaarding – nie geluk nie, maar ’n rustige erkenning van die realiteit en ’n begin om weer vorentoe te leef.

So kronkel die skep van 'n nuwe normaal tussen die verskeie fases heen en weer. En soos altyd, sal elkeen se pad uniek wees. Die Kubler-Ross Grief Cycle bied slegs 'n raamwerk.

4

Die komiese hel van hallusinasies / Re: Die komiese hel van hallusinasies

« Last post by Meraai vannie Baai on Today at 02:13:34 AM »

Ek boek my plek vir jou bydraes oor gesonder eet- en leefstyl gewoontes PM. Sterkte vir julle en vou toe met omgee. Hou ons asb op hoogte met Gerhard se gesondheid. Emmers vol liefde van diekant van die aardbol af.

5

Die komiese hel van hallusinasies / Re: Die komiese hel van hallusinasies

« Last post by PM on April 15, 2026, 10:10:44 AM »

Ek geniet altyd jou gedeelde happies.  Ek is jammer dat ek so skaars is, maar die lewe het my regtig rond gepluk.  Ons seun Gerhard is nou in die hospitaal en kry vanoggend 'n angeogram vir die hart en die longe.  Hy was 'n rukkie glede twee weke in 'n koma om bloedklonte in die longe op te los.  Hy is al 'n week in ICU en hulle doen nog allerhande toetse.  Dalk sal ons na hierdie een uitslae hê.  Jy weet dan, die longe en die hart is nie speletjies nie. 
Moenie ophou met jou longbydraes nie, ek sien dit het al 'n pad om die wêreld gestap en is nog steeds besig. 
Deel jou happies met ons, ek weet hier is nog baie mense wat lees.  Ek sal ook probeer om meer bydraes te lewer. 
Ek wil ook my pad met dieet en leefstyl kom deel.  Dit is merkwaardig wat 'n mens met gesonde eetgewoontes kan bereik. 
Nou hol ek eers gou hospitaal toe.  Lief jou Raaitjie.

6

Die komiese hel van hallusinasies / Re: Die komiese hel van hallusinasies

« Last post by Meraai vannie Baai on April 15, 2026, 07:29:53 AM »

Ek gaan weer probeer - diekant van die aardbol woeker ons nog voort in paaiemente. Die uwe vergaar haar plasings uit vergange se dae (baie volmane later) of dit uit die mode gaan raak en probeer sin maak uit al die griffel-krukke, aanmekaar getimmer uit ons geliefde ABC'tjies. Wil dankbaar getuig dat ek nog steeds funksioneel is met 'n befonkte brein wat vir my 'n wonderwerk en bron van humor in een is.

Kon nie help om nog steeds te giggel vir my geliefde sustertjie se gesig toe sy onlangs saam met my na een van ons cowboy winkeltjies ry (net om die hoek letterlik van ons pandok hier in Australie). 

As 'n reël bestuur ek die minimum en julle sal gou verstaan hoekom 

Terwyl ons deur die plaaslike winkel dwaal was my grootste vrees dat ek die sleutels iewers gaan neersit terwyl ek my vergaap aan alles. Terug by die motor is ek so verlig dat ek die sleutels nie verloor het nie en toe ons inklim begin ek soek na 'n veilige plek om dit te bere dat ek onthou.

Ek vra my sus: 'Waar sal ek die veilig kan bere sustertjie?'

Haar antwoord: 'Ou Raai, dalk in die sleutelgat sodat ons kan huistoe ry?'

Wonderland van Alice - hier kom die ouvrou. Maak plek!
 

7

PH (Pulmonale Hipertensie) / Re: 'n Hand en tand bekgeveg teen die asemdief PH (Pulmonale Hipertensie)

« Last post by Meraai vannie Baai on April 13, 2026, 06:59:24 AM »

Ek het 'n boodskap gekry van 'n familielid wat met COPD gediagnoseer is, en ongelukkig kan hierdie toestand ook lei tot Pulmonale Hipertensie en sy het soveel vrae en ek weet daar gaan nog baie wees, met min antwoorde.

Uit ondervinding het ons baie onlangs agtergekom dat die nuwe dokter in ons Cowboy dorpie nie die vaagste idee eers het wat die verskil tussen gewone bloeddruk en abnormale druk tussen jou hart en longare is nie. Hy moes my verwys na 'n kardioloog sodat hulle kon besluit of dit raadsaam is om van die kleppe te vervang met die hoop dat die drukkings-syfer minder sal word.

Met 'n skok kom ons toe agter dat die dokter my verwys het vir gewone bloeddruk wat jy om die arm kan meet 
14 jaar later en nog steeds die onsekerheid en dokters se onkunde wat selfs die kardioloog verstom het.

Die kardioloog het na ons besoek,  'n brief aan die dokter gestuur en die verskil aan hom verduidelik.
Nou wag ons vir 'n afspraak om te hoor of hulle die erge vergroting van drie hartkamers sal kan verminder deur die klepvervangings, die Asemdief en narkose is aardsvyande.

Stomgeslaan wag ons weer en ek sit en gesels met myself: 
•   ’n self wat praat
•   ’n self wat antwoord
•   ’n self wat terugkyk
 
Dit gaan 'n baie interessante hoofstuk in die BiograPHie van die Asemdief wees, glo my vry 

8

PH (Pulmonale Hipertensie) / Re: 'n Hand en tand bekgeveg teen die asemdief PH (Pulmonale Hipertensie)

« Last post by Meraai vannie Baai on April 12, 2026, 10:37:29 AM »

Toe ek jare gelede begin skryf het oor my hand en tand bekgeveg teen die Asemdief, het ek nooit verwag dat ’n half verborge forumdraad meer as ’n miljoen keer gelees sou word nie.  (Read 1062362 times) Hierdie getal is nie ’n pluimpie vir my nie - dit is ’n stafmaat van nood.

Dit wys hoe min Afrikaanse inligting daar oor Pulmonale Hipertensie bestaan, hoe baie mense in die donker soek na antwoorde, en hoe dringend ons geliefde taal ’n stem vir hierdie ongeneesbare asemnood benodig. Elke lees is nie ’n kliek nie; dit is iemand wat probeer verstaan, iemand wat bang is, iemand wat alleen voel. En dit is juis waarom ek bly skryf het.

Maar nou het het tyd geword om nog meer bewusmaking te doen en die nuwe tegnologie in te span.  Ek is besig met die saamstel van E-boek. Dit sal die vorm aanneem van 'n BiograPHie van Pulmonale Hipertensie (Die Asemdief).
 
Ek het weer die opskrif by een van die fotos gelees: Na die vonnisoplegging in Julie 2012 het dit nou in 'n eksklusiewe onderhoud met die woorddief, aan die lig gekom dat daar gewoeker word met die saamstel van 'n biograPHie en die naakte feite  word openhartig bespreek:
•   die opdraandes
•   die asemrowende dae
•   die wagkamers
•   die uitslae
•   die volmane wat verby snoer
•   die bewusmakingsveldtogte
•   die drang na oorlewing

In 2012 toe die Asemdief gediagnoseer was hier in Australie, was daar net 25 gevalle in Suid Afrika bekend. Dit was 'n skok om te besef Pulmonale Hipertensie is 'n raar, nare skeet.
 
Daar het soveel tyd verloop na my diagnose en ek het besef my pad met die Asemdief nie net in jare gemeet word nie, maar in asem-seisoene:
•   2012: die vonnis
•   2013–2015: die oorlog
•   2016–2020: die aanleer van oorleef
•   2021–2023: die terugkeer na die wêreld
•   2026–nou: die herskryf van die verhaal
 
Aan elke mater wat daar was vir ons, wat saam gehuil en saam gelag het deur die afgelope 14 jaar, 'n stywe drukkie en baie liefde.
 

9

Digformules of -strukture / Re: Ghazal struktuur in Afrikaans

« Last post by Meraai vannie Baai on April 12, 2026, 03:23:01 AM »

Ontleding van 'Potjies Ink':

Hier is die ses soorte ink-vorme soos dit beskryf word:

1.   reënboogs ink
2.   geloofs ink
3.   droom ink
4.   toor ink
5.   wanhoops ink
6.   geen omdraai spoor ink (die slotkoeplet se klimaks)

Die geheel is ’n lewensboog, maar ook ’n digterlike evolusie - elke inksoort is ’n ander fase van skryf, sien, onthou, oorleef.

Reënboogs ink: Dis die kinderlike, speelse, kleurvolle oorsprong. Die pen word gedoop in moontlikheid. Alles is nog oop, alles kan nog word.

Geloofs ink: Die eerste verankering. Ná die kleur kom die vertroue - die skrywer wat begin glo in die pad, die letters, die storie. Dit is die ink van volharding.

Droom ink: Die innerlike wêreld word bron. Hier begin die Ghazal se spreker die ongesiene, die kleintydse belofte, die onbewuste betrek. Die ink word ’n brug tussen geheue en verbeelding.

Toor ink: Die magiese fase. Nou word die skryf daad ’n towerhandeling. Die prins op die wit perd, die horison wat wink — dis die fase van hoop, romanse, moontlikheid. Die ink word ’n spel.

Wanhoops ink: Die breekpunt. Wanneer tyd fermenteer en seisoene groet, word die ink swaar. Dit word die ink van verlies, van die skrywer wat nie meer net skryf nie, maar wanhopig gryp.

Geen omdraai spoor ink: Die finale aanvaarding. Hier, in die slotkoeplet, word die ink ’n spoor - nie net van skryf nie, maar van lewe.

Dit word die ink van:
•   ek het gekom
•   ek het geskryf
•   ek het my merk gemaak
•   ek volhard in die stryd

Die verband tussen die ink:

1. ’n Lewensreis in ink
Elke inksoort is ’n fase van menswees: van kinderlike kleur - na geloof - na droom - na toor - na wanhoop - na aanvaarding.

2. ’n Digterlike poetica
Die Ghazal word ’n meta gedig oor die daad van skryf self. Elke inksoort is ’n ander modus van dig.

3. ’n Spirituele beweging
Van lig en speelsheid na die donker dieptes - en dan ’n soort sober, helder waarheid.

4. ’n Pêrelsnoer van emosionele registers
Elke inksoort is ’n ander kleur van my stem. Maar die refrein bind hulle soos ’n goue draad.

Die ink word nie net medium nie - dit word karakter. Dit word die stille metgesel van die digter. Dit word die een wat saam deur die jare loop.

In die gedig is die herhalende ink klokslag. Elke keer as dit verskyn, het tyd verbygegaan- soos ’n lewe wat verbyflits.

‘n  Lewensboog is geskets:

•   kleurvolle begin
•   geloof as anker
•   droom as rigting
•   toor as hoop
•   wanhoop as breekpunt
•   spoor as finale aanvaarding

Die Ghazal se laaste inksoort maak skielik nóg meer sin:

007 veer’s gedoop in geen omdraai spoor ink.

•   die veer is ‘n instrument
•   die nommer word ‘n persona
•   die ink is ‘n lewenspad
•   die spoor word ‘n nalatenskap

In die Ghazal tradisie moet die digter in die slotkoeplet sy of haar naam laat verskyn. Maar in hierdie gedig het ek doelbewus nie ’n naam gekies nie - wel ’n persona: 007 die woorddief.

Die herhalende ink is soos ’n klokslag. Elke keer as dit verskyn, het tyd verbygegaan. Dis hoekom die gedig voel soos ’n lewe wat verbyflits.

In hierdie twee Ghazals, het ek 'n sirkelgang geweef - ’n stoet van gisters, ’n stil brug van vandag, en ’n pad wat stadig oopvou na môre.

 

10

Digformules of -strukture / Re: Ghazal struktuur in Afrikaans

« Last post by Meraai vannie Baai on April 12, 2026, 02:38:20 AM »

Ontleding van 'Nog 'n Gister':

Ek het tradisionele A-refrein presies soos die struktuur vereis gebruik: AA, bA, cA, dA, eA…
In ‘n Ghazal moet elke koeplet soos ’n pêrel wees wat op sy eie kan glinster.

•   horlosie arms versteen - tyd as bevriesde liggaam
•   reisigers op woestynsnelweë - die swerwers van herinneringe
•   bitterbessie-nasmaak - die gal van onthou
•   vleesdorre skimme - die liggaam wat sy eie verlede agtervolg
•   melaats-omsoomde onthou-jy-nog - onthou as kroniese siekte
•   wag-’n-bietjie-bos - die doring van God se besluit én mens se vassteek

Elke beeld is selfstandig, maar saam word dit ’n stoet van gisters wat stadig deur die gedig trek.

Keer op keer wanneer “nog ’n gister” terugkeer, verander dit effens van kleur - soms ’n wond, soms ’n spieël, soms ’n stoflaag, soms ’n bekentenis.

“Nog ’n gister” word nie net ’n frase nie — dit word ’n omgewing, ’n ligval, ’n tekstuur, ’n ritueel.

Dit is presies hoe ’n tradisionele Ghazal sy refrein gebruik.

Die ghazal se musiek lê in herhaling én breking. My staccato breek is so toegepas: nog-’n-gis-ter!

Dit breek die vloei net genoeg om die emosionele knoop stywer te trek. Die soort ritmiese spel wat die vorm toelaat en aanmoedig dus.

Volgens die riglyne moet die digter se naam genoem word in die laaste koeplet.

Ek het dit simbolies toegepas: “toe skryf ek my name in die fynstofmeel van nog ’n gister”

Dit is nie ’n handtekening nie, maar wel die hartklop van die gedig. Getuienis dat jy deur die gister's loop, maar nie daarin stagneer nie.

Die slot is 'n wedergeboorte in stof en elke 'gister' in die Ghazal is soos fynstofmeel wat op alles neersak. Dit word die tekstuur van onthou.