Die politieke geveg tussen Hertzoggies, Jan Smuts-koekies en Tweegevreetjies 🥰
Die storie speel af in die 1920's, toe generaal J.B.M. Hertzog en generaal Jan Smuts politieke teenstanders was. Hertzog se ondersteuners het hul eie konfyttertjies met 'n klapper-meringuebolaag gebak en dit Hertzoggies genoem.
Smuts se ondersteuners het weer hul eie weergawe, Jan Smuts-koekies, gehad. Dit was amper asof elke politieke kamp sy eie koekie gehad het!
Maar toe kom die interessante deel.
Hertzog het steun onder bruin Suid-Afrikaners probeer werf met beloftes oor politieke regte. Hy het in 1930 gehelp om stemreg aan wit vroue te gee, maar die verwagte gelyke politieke regte vir bruin mense het nie gerealiseer soos gehoop is nie.
Volgens die bekende verhaal het sommige lede van die Kaaps-Maleise gemeenskap toe hul eie boodskap met koekies oorgedra: hulle het 'n weergawe van die Hertzoggie met pienk en bruin versiering gemaak en dit Tweegevreetjies genoem — 'n skerp verwysing na iemand wat twee kante wys of nie sy woord hou nie.
En so het 'n eenvoudige koekie 'n politieke boodskap geword: 'n bietjie soet, 'n bietjie skerp, en met 'n geskiedenis wat baie dieper strek as konfyt en klapper.
Die lekkerste deel van die storie? 'n Mens kan vandag nog hierdie koekies bak en terselfdertyd 'n gesprek begin oor hoe kos gebruik is om politieke steun, teleurstelling en protes uit te druk.
*'n Klein geskiedkundige voetnota: die presiese oorsprong van die Tweegevrietjie-verhaal word as 'n oorvertelde geskiedenis beskryf; dit is 'n bekende weergawe.