Author Topic: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar  (Read 535 times)

0 Members and 1 Guest are viewing this topic.

Offline Meraai vannie Baai

  • Global Moderator
  • Wysgeer
  • Posts: 2962
  • Elke dag aan ons Geskenk, is 'n kosbare voorreg.
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #15 on: June 20, 2020, 11:34:42 AM »
Spesiale drukkie vir jou lief Adele.  Deel soos altyd my voorreg en gebore uit nood. Ek het so pas 'n kommentaar ontvang van 'n vriendin wat my bewus gemaak het van nog 'n onderafdeling van dementia wat minder algemeen bekend is. Hopenlik dek my kursus ook hierdie voorkoms.



Wernicke-Korsakoff-sindroom (WKS) is 'n neurologiese afwyking. Wernicke se enkefalopatie en Korsakoff se psigose is onderskeidelik die akute en chroniese fases van dieselfde siekte.

Minder algemeen as Alzheimersiekte, vaskulêre demensie, frontotemporale demensie (FTD) of Lewy body demensie (LBD). Soos meer algemene soorte demensie, kan dit onderdiagnoseer word.

WKS word veroorsaak deur 'n tekort aan B-vitamien tiamien. Tiamien speel 'n rol in die metabolisering van glukose om energie vir die brein te produseer. Die afwesigheid van tiamien lei tot 'n onvoldoende toevoer van energie aan die brein, veral aan die hipotalamus, wat liggaamstemperatuur, groei en eetlus reguleer, en ook 'n rol speel in emosionele reaksie.

Die hipotalamus beheer ook pituïtêre funksies, insluitend metabolisme en hormone waar neurale weë verskillende dele van die brein verbind wat by geheue funksies betrokke is. Die siekte word tipies geassosieer met chroniese alkoholisme, maar kan geassosieer word met wanvoeding of ander toestande wat voedings te korte veroorsaak.

As WKS vroeg genoeg gediagnoseer word, is WKS 'n voorkombare, behandelbare siekte.

Behandeling bestaan uit tiamienvervangingsterapie, soms saam met ander vitamiene. Dosisse kan wissel en moet deur 'n geneesheer fyn dopgehou word. As alkoholverbruik stop en die behandeling behoorlik toegedien word, kan individue met die vroeë stadium van die WKS 'n waarneembare herstel verwag en kan hulle in staat wees om eenvoudige, herhalende take te leer.

Die verwarring van die persoon kan egter 'n tydjie neem om die wyk te neem en onvolledige herstel van die geheue kan selfs tot en met 'n jaar duur. In die latere stadiums, as skade aan die brein onomkeerbaar is, sal individue waarskynlik blywende probleme met geheue en beweging hê (byvoorbeeld 'n gebrek aan spierkoördinasie en gevoelloosheid of swakheid in ledemate).

https://www.caregiver.org/wernicke-korsakoff-syndrome

https://www.alz.org/alzheimers-dementia/what-is-dementia/types-of-dementia/korsakoff-syndrome
« Last Edit: June 24, 2020, 10:54:20 PM by Meraai vannie Baai »

Offline PM

  • Administrator
  • Meester
  • Posts: 9638
  • Gender: Female
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #16 on: June 24, 2020, 11:55:56 AM »
Ek slurp al die inligting op en is baie dankbaar vir al jou insette Raaitjie.  Lief jou matertjie.  :love7:
Om te weet is om te verstaan.

Offline Meraai vannie Baai

  • Global Moderator
  • Wysgeer
  • Posts: 2962
  • Elke dag aan ons Geskenk, is 'n kosbare voorreg.
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #17 on: June 24, 2020, 11:14:13 PM »
Dankbaar vir jou inloer en woordspore gelaat lief PM  :love7:

My moederlief sal (as sy toegelaat word) net lekkernye eet. Dit is asof sy 'n onversadigbare belustigheid na suiker het en ek het nooit besef dat dit eintlik die liggaam se manier was om te vergoed vir die tekort aan tiamien wat natuurlik 'n rol speel in die metabolisering van glukose om energie vir die brein te produseer. Eintlik 'n bose kringloop want soos vermeld, lei afwesigheid van tiamien tot 'n onvoldoende toevoer van energie aan die brein en die persoon ervaar dit as 'n smagting na suiker. 

Die verminderde toevoer van energie aan die hipotalamus, wat liggaamstemperatuur, groei en eetlus reguleer, en ook 'n rol speel in emosionele reaksie is natuurlik 'n landmyn vir persone met dementia. Dit sal interessant wees om te sien in watter mate die tekort ook ander vorme van dementia beinvloed want my moederlief was nog nooit 'n drinker nie, so alkoholmisbruik is nie ter sprake met haar probleem nie.

By die ondersteuningsgroep vir alzheimers het iemand voorgestel dat ons konsentreer om plantvette te gebruik soos klapperolie, avokado, olyfolie en vlassaad. Vis/krill olie aanvullings en dan ook 50mg sink na elke maaltyd. Nog 'n voorstel was MCT-olie wat op die rug, arms en bene gesmeer moet word om die opname te verhoog.

Offline Meraai vannie Baai

  • Global Moderator
  • Wysgeer
  • Posts: 2962
  • Elke dag aan ons Geskenk, is 'n kosbare voorreg.
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #18 on: June 25, 2020, 12:12:20 AM »


Hier is die verskil tussen 'n normale brein (bo) en 'end of stage dementia' brein (onder) skokkend sigbaar.  Weens die siekte word die selle in die brein mettertyd vernietig en derhalwe krimp die brein.

Die gesonde menslike brein bevat tien biljoen neurone - gespesialiseerde selle wat inligting verwerk en oordra via elektriese en chemiese seine. Hulle stuur boodskappe tussen verskillende dele van die brein, en van die brein na die spiere en organe van die liggaam. Alzheimersiekte ontwrig hierdie kommunikasie tussen neurone, wat lei tot verlies aan funksie en seldood.

In die 1900's het dr Alzheimer die brein van sy pasiënt, mev Deter, ondersoek na haar dood. Hy het gevind dat die buitenste laag van die brein of korteks gekrimp het. Dit is die streek van die brein wat betrokke is by geheue, taal en oordeel. Neerslae is gevind in die breinselle wat bekend staan as “neurofibrillêre verstrengelings". Hierdie gedeeltes beïnvloed sinapse, sodat seine nie tussen breinselle kan deurgaan nie. Die verstrengels maak breinselle dood deur die normale vervoer van voedsel en energie deur die breinsel te voorkom.

Alzheimer ontwrig prosesse wat noodsaaklik is vir neurone en hul netwerke, insluitend kommunikasie, metabolisme en herstel. Afhangende van hoeveel selle in die onderskeie dele van brein reeds vernietig is, kan die simptome 'n aanduiding wees van hoe ver die siekte reeds gevorderd is.

Aanvanklik vernietig Alzheimersiekte neurone en hul verbindings in dele van die brein wat by die geheue betrokke is, insluitend die entorhinale korteks en hippokampus. Dit beïnvloed later gebiede in die serebrale korteks wat verantwoordelik is vir taal, redenasie en sosiale gedrag. Uiteindelik word baie ander dele van die brein beskadig. Met verloop van tyd verloor 'n persoon met Alzheimer geleidelik sy of haar vermoë om onafhanklik te leef en te funksioneer. Uiteindelik is die siekte fataal.

Demensie simptome wissel afhangende van die oorsaak, maar algemene tekens en simptome sluit in:

Kognitiewe veranderinge

Geheueverlies, wat gewoonlik deur 'n eggenoot of iemand anders opgemerk word.
Probleme met sekere woorde om funksioneel te kommunikeer.
Probleme met visuele en ruimtelike vermoëns, soos om te verdwaal.
Moeilike redenering of probleemoplossing.
Moeilikheid om komplekse take te hanteer.
Probleme met beplanning en organisering.
Probleme met koördinasie en motoriese funksies.
Verwarring en disoriëntasie.
Sielkundige veranderinge

Persoonlikheids veranderinge

Depressie.
Angs.
Onvanpaste gedrag.
Paranoia.
Opstandig.
Hallusinasies.

Bronne:
https://www.mayoclinic.org/diseases-conditions/dementia/symptoms-causes/syc-20352013
https://www.nia.nih.gov/health/what-happens-brain-alzheimers-disease
« Last Edit: June 25, 2020, 12:18:44 AM by Meraai vannie Baai »

Offline PM

  • Administrator
  • Meester
  • Posts: 9638
  • Gender: Female
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #19 on: June 27, 2020, 02:20:50 PM »
Ek kry sommer koue rillings.   :crybaby2:  My hart haan uit na die mense wat hiermee te doen het. 
Om te weet is om te verstaan.

Offline Meraai vannie Baai

  • Global Moderator
  • Wysgeer
  • Posts: 2962
  • Elke dag aan ons Geskenk, is 'n kosbare voorreg.
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #20 on: June 30, 2020, 11:09:29 PM »
Nagmerrie mater  :crybaby2: Ek deel graag die volgende inligting (toestemming verleen).





Vir diegene wat meer inligting soek spesifiek oor Alzheimers Disease - hier is 'n bespreking wat op die oomblik uitgesaai word:
https://www.facebook.com/watch/live/?v=269293487510959&notif_id=1593551152473262&notif_t=live_video

Hierdie videos van Teepa Snow is 'n ware kruk vir almal betrokke by enige vorm van dementia en baie insiggewend:
https://www.facebook.com/watch/94951408338/
Teepa Snow, MS, OTR/L, FAOTA Teepa is an occupational therapist who specializes in dementia care and dementia education. She has a private practice that allows her to train, speak, and consult nationally. For more info go to www.teepasnow.com

« Last Edit: July 01, 2020, 02:01:43 AM by Meraai vannie Baai »

Offline Meraai vannie Baai

  • Global Moderator
  • Wysgeer
  • Posts: 2962
  • Elke dag aan ons Geskenk, is 'n kosbare voorreg.
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #21 on: July 01, 2020, 12:09:15 AM »
Een van die groot struikelblokke met die versorging van dementia pasiënte is die woede uitbarstings en daar is 'n paar voorstelle hoe om die situasies beter te hanteer. Ek deel die volgende skakel en handige inligting met graagte (toestemming is persoonlik verkry van Krista Mesenbrink):

https://www.youtube.com/watch?v=eHK4tiFlFxs&fbclid=IwAR3vb2KjP9SkX86DhABTKtHW6I65FHy67COJoL1N0Wz53xqwfm9kxZa7a9g
Dementia and Anger (3 Mistakes That Cause Anger Outbursts)
 
Fout 1: Te veel woorde, te vinnig
Te veel woorde of om te vinnig te praat met 'n persoon met 'n sterwende brein bemoeilik die verwerking van inligting. Vir baie persone is die enigste manier wat hulle jou kan laat insien dat hulle nie verstaan wat jy sê nie, of dat hulle skaam is daaroor, is onstellend en dit noop hulle dan om te skreeu of selfs hardhandig te raak.

Dit beteken nie dat ons met geliefdes of kliënte soos 'n kind moet praat nie, dit beteken eenvoudig dat die hele gesprek in korter, verstaanbare sinne gevoer moet word.

Fout 2: Beveel in plaas van om te vra.
Bevelende stemtoon in plaas daarvan om te vra laat die pasiënt aggressief of selfs minderwaardig en vernederd voel indien die versorger baie jonger is as die dementia lyer veral met persoonlike versorgings.

Fout 3: Jou stemtoon en lyftaal is gefrustreerd.
Mense met demensie is baie gevoelig vir stemtoon en lyftaal, dus minder bedag op die woordkeuses.
As jy kwaad lyk en gefrustreerd klink, sal hulle jou as 'n bedreiging beskou en hulself verdedig.

Wat om te sê en te doen:
Met 'n rustige stemtoon en inagneming van persoonlike spasie kom jy vriendelik en nie vreesaanjaend voor nie wat kommunikasie vergemaklik

Wat as hulle steeds kwaad word?
Ondanks ons beste pogings word geliefdes of kliënte steeds kwaad en opgewonde. Dit kan wees as gevolg van hallusinasie of dat hulle nie gesond/wel voel nie, hulle word kwaad en ontstig, maak nie saak wat jy as versorger doen nie.

Probeer om rustig te luister na die tirade en dan iets te sê soos "Dit klink moeilik. Kan ek help?"

As dit ook misluk, beteken dit dat jou teenwoordigheid, om watter rede ook al, die rede van hul frustrasie is. As iemand anders daar is, vra dan die persoon om te help. As jy alleen versorger is, plaas die persoon aan die ander kant van die vertrek weg van jou af as hulle nie alleen gelaat kan word nie.
As hulle alleen gelaat kan word, verlaat die kamer/huis vir 'n wyle en haal diep asem tot jy kalmeer en rustiger voel. Gaan dan terug.

Sterkte!

 :notworthy:
« Last Edit: July 01, 2020, 12:35:57 AM by Meraai vannie Baai »

Offline Meraai vannie Baai

  • Global Moderator
  • Wysgeer
  • Posts: 2962
  • Elke dag aan ons Geskenk, is 'n kosbare voorreg.
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #22 on: July 03, 2020, 12:16:11 AM »
Vanoggend wil ek gesels oor die gebruik van musiek as terapie, hetsy dit geluister of self gespeel word. Die volgende video op youtube is 'n wonderlike voorbeeld van hoe 'n persoon met dementia voel as hy op sy fluit speel. Ek heg 'n deel uit sy gesprek aan wat so insiggewend was: "... Music releases my dementia. Once I forgot how to use the tin opener and thought it was broken... I end up with a kitchen draw full of tin openers and then realized it was not the openers that were broken, it was me..."

https://www.youtube.com/watch?v=bpS5lkSW3GQ&fbclid=IwAR0rF0ID2pONZmmTeFS3-4gS-FiR2IFEKQ9vf69jLFr4dwU02apoIx_GjAw

Die helende invloed van musiek

Daar is geen twyfel dat musiek ongelooflike krag het om ons emosioneel en fisies te beïnvloed nie - veral vir persone met demensie of Alzheimersiekte. Neurowetenskaplikes, nou toegerus met 'n beter tegnologie om ons brein te ondersoek, het hernude belangstelling om uit te vind presies hoe musiek die neurale weë en verbindings in ons brein beïnvloed.

Demensie en Alzheimers beïnvloed korttermyngeheue veel meer as langtermyn (vroeë) geheue. Wanneer 'n pasiënt luister na musiek wat hom/haar herinner aan jonger dae maak 'n deur na die verlede oop en stimuleer die vermoë om oor mense en plekke uit die verlede te praat. Musiek wat gekies word uit die tydperk het waarskynlik die sterkste reaksies en die meeste potensiaal vir positiewe betrokkenheid en herinneringe.

Onbekende musiek kan ook voordelig wees omdat dit geen herinneringe of emosies dra nie, wat die moontlikheid van 'n negatiewe reaksie verminder.

As musiek gepaard gaan met die wys van foto's en voorwerpe uit die persoon se verlede, lyk dit asof areas van die brein wat voorheen ontoeganklik was, geaktiveer is. Musiekterapie werk dus deur klank te gebruik om die dele van die brein wat nie deur demensie beïnvloed word nie, te wek deur stimulasie en ontlok reaksies (kort oomblikke van kontak weer met geliefdes).

As die versorger sing of neurie met beweging, open dit ook deure na beter kontak met die pasiënt.

In 'n studie deur die Anglia Ruskin Universiteit in Cambridge in 2015 is die impak van musiekterapie op demensiepasiënte ondersoek en bevind dat dit die deelnemers se demensie-simptome en die algemene gevoel van welstand verbeter, terwyl dit ook lei tot 'n afname in gedragskwessies teenoor versorgers.

Daar is selfs aangetoon dat musiekterapie die behoefte aan sommige medikasie verminder en pyn en ongemak vir sommige inwoners verminder.

Selfs in die laat stadiums van demensie, wanneer musiekterapie gebruik word, kan dit help om buie te verander, 'n gevoel van beheer oor die lewe te gee, stres te hanteer, positiewe interaksies met ander te stimuleer, beter breinfunksie en motoriese bewegings te koördineer.

Die program Musiek & Geheue, ontwikkel deur die Amerikaanse maatskaplike werker Dan Cohen, was die onderwerp van die hartroerende 2014-dokumentêr 'Alive Inside'.

https://www.youtube.com/watch?time_continue=6&v=fyZQf0p73QM&feature=emb_logo

https://www.facebook.com/BeAliveInside

https://www.facebook.com/MusicAndMemory/

https://pursuit.unimelb.edu.au/articles/how-music-could-revolutionise-dementia-care

https://www.dementia.org.au/dementia-news/issue-09/Music-therapy-assists-dementia-care-in-Bendigo

https://www.facebook.com/BeAliveInside/videos/233150457780863/

https://www.youtube.com/watch?v=jOxP3BEgVtQ

https://www.youtube.com/watch?v=yVgeNL6qbFs





« Last Edit: July 03, 2020, 01:03:14 AM by Meraai vannie Baai »

Offline Meraai vannie Baai

  • Global Moderator
  • Wysgeer
  • Posts: 2962
  • Elke dag aan ons Geskenk, is 'n kosbare voorreg.
Re: Dementia - Sambreel van 'n breinmoordenaar
« Reply #23 on: July 03, 2020, 12:24:25 AM »
Hierdie video het my met nuwe oë laat kyk na die (vir my gewraakte) video speletjies. Spesiaal aangepas vir dementia pasiënt het dit 'n ongelooflike reaksie ontlont!

Demensie is 'n siekte wat meer as 320,000 Australiërs aantas, met meer as 1700 nuwe gevalle wat elke week geïdentifiseer is. Teen 2050 sal hierdie syfer byna 'n miljoen beloop. Hoeveel hierdie syfers in Suid Afrika beloop, wis ek nie. Dalk kan iemand die inligting verkry en met ons deel?

Soos reeds genoem in vorige plasings is ons bewus dat daar geen genesing vir die progressiewe siekte is nie, maar in 'n wêreldwye eerste is 'Alzheimer, Australië'  besig om die lewensgehalte vir lyers te verhoog deur videospeletjies te gebruik.

"Ons het mense nog altyd geleer dat wat hulle moet doen, is om mense se sintuie in te span as jy wil kommunikeer en betrokke raak," sê dr Tanya Petrovich van Alzheimer, Australië.

"Die krag van virtuele omgewings is dat dit ons 'n manier kan gee waarop ons die sintuie kan bereik en benut."

Dr Petrovich sê dit is dikwels moeilik om te sien hoe pasiënte moet versoen met hul nuwe gebrek aan kognitiewe vermoë.

https://www.sbs.com.au/news/thefeed/story/dementia-games-how-video-games-are-being-used-treat-dementia?cid=inbody%3Amusic-awakens-memory-in-those-with-dementia
« Last Edit: July 03, 2020, 07:44:48 AM by Meraai vannie Baai »